Ενώ σήμερα ξεκινά ο ουσιαστικός διάλογος και η εμβάθυνση επί του αντικειμένου, για το Δημοκρατικό Κόμμα είναι η συνέχεια ενός διαλόγου που ξεκίνησε από το 2001 με στόχο τις αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο. Αλλαγές που θα αναβαθμίζουν την Τοπική Αυτοδιοίκηση στην πατρίδα μας, θα διευρύνουν τη Δημοκρατία και θα μας φέρουν ως διοίκηση ακόμη πιο κοντά στον Πολίτη.

 

Έγκαιρα εντοπίσαμε αυτή την αναγκαιότητα που προέκυπτε από την εξέλιξη της κοινωνίας, τις ανάγκες των πολιτών, την προσαρμογή μας στο Ευρωπαϊκό περιβάλλον, την ωρίμανση των συνθηκών.  

Το 2001 15 χρόνια μέχρι τότε, λειτουργίας του υφιστάμενου θεσμού και πολλά άλλα δεδομένα που είχαμε διαπιστώσει, μας οδήγησαν στη διαμόρφωση συγκεκριμμένων προτάσεων εκσυγχρονισμού του θεσμού.

 

Από το 2001 για το Δημοκρατικό Κόμμα ήταν ένα όραμα που θέσαμε ως στόχο ώστε να εκσυγχρονίσουμε το Κράτος και τη μορφή διοίκησης του τόπου μας. Γι αυτό μέσα από συγκεκριμένες δράσεις όλα αυτά τα χρόνια και με ανάπτυξη ενός διακομματικού και κοινωνικού διαλόγου νιώθουμε ότι συμβάλαμε ουσιαστικά στη σημερινή εξέλιξη, να έχουμε ενώπιον μας, μια ολοκληρωμένη μελέτη, πάνω στην οποία θα αναπτύξουμε τον αναγκαίο διάλογο, ώστε να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα.

 

Η μελέτη που έχουμε μπροστά μας είναι ένα εργαλείο πάνω στο οποίο θα ενδιατρίψουμε και θα αντικρύσουμε εποικοδομητικά, ώστε με τις εισηγήσεις μας να συμβάλουμε στην υλοποίηση αυτού του στόχου. Οι βασικοί άξονες, οι γενικές αρχές και η φιλοσοφία της μελέτης είναι στα πλαίσια των δικών μας θέσεων, οι οποίες έχουν διαμορφωθεί διαχρονικά μέσα από ημερίδες και συνεδριακές αποφάσεις. Σίγουρα όμως υπάρχουν και διαφορετικές προσεγγίσεις, οι οποίες μέσα από το δημοκρατικό διάλογο θα βοηθήσουν, ώστε το εγχείρημα αυτό να προχωρήσει στην υλοποίηση του προς όφελος του ίδιου του πολίτη και της κοινωνίας μας.

 

Είμαστε αισιόδοξοι ότι θα φθάσουμε στο καλύτερο δυνατόν αποτέλεσμα, γιατί μέσα από τον διακομματικό διάλογο που είχαμε όλα αυτά τα χρόνια, διαπίστωσή μας είναι ότι υπάρχει σύγκλιση απόψεων στις γενικές αρχές. Υπάρχει σύγκλιση απόψεων στην πορεία που πρέπει να ακολουθήσει ο θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης στην Κύπρο.

 

Εφόσον το όραμα είναι κοινό είμαστε βέβαιοι ότι θα αντιμετωπιστεί μακριά από πολιτικές σκοπιμότητες, τοπικιστικές νοοτροπίες και συμπεριφορές. Η παρουσία εδώ εκπροσώπων όλων των Κομμάτων καταδεικνύει ότι ο θεσμός της Τοπικής Αυτοδιοίκησης δεν έχει Κομματικά σύνορα.

 

Είναι ένας δρόμος μακρύς και επίπονος, αλλά επιτακτικά αναγκαίος, που ίσως η δεκαετής πορεία που εισηγούνται οι μελετητές να μην είναι επαρκής. Όμως πρέπει να ξεκινήσει και οι εμπειρίες εφαρμογής μέσα από την στρατηγική που προτείνεται θα καθορίζουν και τα επόμενα βήματα.

 

Είκοσι πέντε χρόνια μετά την εφαρμογή του θεσμού με το υφιστάμενο Νομικό πλαίσιο, έχουν αλλάξει πολλά πράγματα στην Κυπριακή Κοινωνία. Η Κύπρος είναι πλέον μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Πρέπει κάποιες λειτουργικές ανάγκες να τις προσαρμόσει με βάση τα Ευρωπαϊκά δεδομένα, με βάση τις Ευρωπαϊκές εμπειρίες και πραγματικότητες.

 

Είκοσι πέντε χρόνια μετά, ως Κύπρος πρέπει να αντικρύσουμε με θάρρος και αποφασιστικότητα τις δικές μας πραγματικότητες, τις δικές μας εμπειρίες και διαπιστώσεις και να κάνουμε ένα γενναίο και αποφασιστικό βήμα που θα ενδυναμώσει τον πολίτη και θα διευρύνει την ίδια τη Δημοκρατία.

 

Ένα σύγχρονο κράτος πρέπει να αποκεντρώνεται. Πρέπει να έρχεται πιο κοντά στον Πολίτη. Πρέπει να διευρύνει τους δημοκρατικούς θεσμούς. Πρέπει να είναι πιο αποτελεσματικό, πιο ανθρώπινο.

 

Η αναβάθμιση των Τοπικών Αρχών μπορεί να προσδώσειι αυτά τα χαρακτηριστικά, γιατί η Τοπική Αυτοδιοίκηση εξελικτικά θα πρέπει να προσαρμόζεται από την πορεία της ίδιας της κοινωνίας και τις ανάγκες του ίδιου του πολίτη. Είναι η μορφή διοίκηση που πρέπει να αφουγκράζεται τα μηνύματα της κοινωνίας και να ανταποκρίνεται με ευελιξία και αποτελεσματικότητα.

 

Για να γίνει όμως αυτό πρέπει το ίδιο το Κράτος να απαλλαγεί από τον συγκεντρωτισμό δίδοντας στην Τοπική Αυτοδιοίκηση τα εργαλεία που θα της επιτρέψουν να ασκήσει με επάρκεια το ρόλο της.

  

Το κράτος πρέπει να περιορισθεί μακροπρόθεσμα στον επιτελικό και ελεγκτικό του ρόλο και η Τοπική Αυτοδιοίκηση, μέσα από τα νέα θεσμικά όργανα που θα δημιουργηθούν και τις εξουσίες που θα της παραχωρηθούν, να αναλάβει τις ευθύνες της στην ανάπτυξη, στην ποιοτική εξυπηρέτηση του πολίτη, την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, την υγεία, τον πολιτισμό και πολλά άλλα που θα διαμορφώσουν ένα πιο ποιοτικό, ανθρώπινο και σύγχρονο περιβάλλον στον τόπο μας.

 

Δεν θα επεισέλθω  στις πρόνοιες της μελέτης, αφού αυτό θα γίνει ενδελεχώς από τους ειδικούς επιστήμονες, και αφού μέσα από τον διάλογο που θα αναπτυχθεί θα εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα, τα οποία σε μεγάλο βαθμό θα μας βοηθήσουν στην τελική διαμόρφωση των θέσεων μας.

 

Για να πετύχουμε όλα όσα διαχρονικά όλοι μας διακηρύττουμε, είτε ως πολιτικές δυνάμεις,  είτε ως φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης θα πρέπει να αφήσουμε πίσω τις προσωπικές μας ή τοπικιστικές μας στοχεύσεις και να αντικρύσουμε τις προκλήσεις με γνώμονα το συμφέρον του τόπου στο σύνολο και κατ’ επέκταση της ίδιας της κοινωνίας.

Η σημερινή Παγκόσμια και Τοπική οικονομική κρίση μας καθορίζει, μπορούμε να πούμε, και τις κινήσεις, στις οποίες θα πρέπει να προβούμε, καθώς επίσης πως πρέπει να πολιτευόμαστε.

 

Η Οργανωτική, διοικητική Ανασυγκρότηση και η δημιουργία νέων θεσμικών Αυτοδιοικητικών Οργάνων δεν θα πρέπει να στοχεύει μόνο στη μεταβίβαση εξουσιών και πόρων. Πρέπει να έχει ως στόχο την αξιοποίηση πιο ορθολογιστικά των στελεχών των ΟΤΑ, και όχι μόνο, καθώς και στην αναδιάταξή τους. Εδώ είναι που θα χρειασθεί όλοι μας να επιδείξουμε τον αναγκαίο πατριωτισμό. Κόμματα, Συνδικαλιστικοί φορείς της Τοπικής Αυτοδιοίκησης

και Συνδικαλιστικοί Φορείς του Δημόσιου και ευρύτερου Δημόσιου Τομέα. Θα πρέπει να συνεργαστούμε, ώστε τα λάθη του παρελθόντος να μην επαναληφθούν.

 

Συνεργασίες, συγκρότηση μεγαλύτερων ΟΤΑ, ως διοικητικά όργανα, συνενώσεις υπηρεσιών, συμβατικές συνεργασίες, εξοικονόμηση πόρων, αναδιοργάνωση και αναδιάταξη προσωπικού και πολλά άλλα τα οποία θα προσδώσουν ελπίδα επιβίωσης του θεσμού και κατ’ επέκταση της κοινωνίας.

 

Το παράδειγμα του Συνεργατικού Κινήματος θα πρέπει να το λάβουμε σοβαρά υπόψη.  Προχώρησε σε θαρραλέα και αποφασιστικά βήματα ώστε, να αντεπεξέλθει τον ανταγωνισμό της αγοράς. Αφησε πίσω τον Τοπικιστικό πατριωτισμό για χάριν του ίδιου του Συνεργατικού Κινήματος.

 

Η Τοπική Αυτοδιοίκηση έχει να ανταγωνιστεί τον εαυτό της και τις απαιτήσεις του ίδιου του πολίτη, έχει ένα στοίχημα με τον ίδιο τον εαυτό της, με την ίδια την επιβίωσή της.

 

 

Δεν μπορούμε να έχουμε Τοπική Αυτοδιοίκηση πολλών ταχυτήτων, πολίτες Α & Β κατηγορίας. Δεν μπορούμε να προχωρήσουμε στις σύγχρονες μορφές εξυπηρέτησης του πολίτη και διοίκησης, ή την ηλεκτρονική διακυβέρνηση, αν δεν ενταχθούμε όλοι σε αυτή την προσπάθεια.

 

Βασική προϋπόθεση επιτυχίας του εγχειρήματος είναι, όπως σε όλα, το οικονομικό και όπως αναφέραμε, ως Δημοκρατικό Κόμμα, σε πρόσφατη συνάντησή μας  με τον Υπουργό Εσωτερικών, πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι μπορούμε να προχωρήσουμε στην υλοποίηση του στρατηγικού σχεδιασμού, αν έχουμε την οικονομική δυνατότητα. Για αυτό θεωρούμε ότι  πρέπει να γίνει μια τεχνοοικονομική μελέτη βήμα με βήμα υλοποίησης του στόχου. Αν αυτό εξυπακούει περισσότερα χρόνια διαδρομής και  κατάληξης του σχεδίου,  για μας δεν έχει σημασία. Για μας σημασία έχει η επιτυχής πραγματοποίηση  της όλης προσπάθειας και να τεθούν υγιείς βάσεις, στέρεα θεμέλια.

 

Κρίνω αναγκαίο όμως με την ευκαιρία αυτή, ως Γραφείο Τοπικής Αυτοδιοίκησης να αναφερθώ και σε κάποια θέματα που διαχρονικά μας έχουν απασχολήσει και είναι ζητήματα που πρέπει να απασχολήσουν όλους τους φορείς τους Τοπικής Αυτοδιοίκησης και όλους όσους εμπλέκονται ή θα εμπλακούν στη μελλοντική πορεία του θεσμού.

 

Σε όλη αυτή την διαδρομή ο θεσμός πρόσφερε πολλά στον τόπο, τον άνθρωπο, στον πολιτισμό, στην κοινωνική πρόνοια, στην ανάπτυξη, στην υγεία, την νεολαία, στους ανθρώπους της τρίτης ηλικίας και πολλά άλλα που βελτίωσαν την ποιότητα ζωής. Σε αυτή τη διαδρομή όμως, διαπιστώθηκαν και αρκετά λάθη, κενά και αδυναμίες που προέρχονται, είτε από τις οργανωτικές αδυναμίες που υπάρχουν, είτε από λανθασμένη διαχείριση της λειτουργίας του θεσμού, είτε από ανθρώπινα λάθη ή ακόμα και από αδιαφανείς, συμπεριφορές και διαδικασίες.

 

Πρέπει να προχωρήσουμε μπροστά και να διδαχθούμε από το παρελθόν, ώστε να αντικρύσουμε με αισιοδοξία το μέλλον και να κερδίσουμε την εμπιστοσύνη του πολίτη. Να κερδίσουμε το στοίχημα, ότι είμαστε άξιοι να διαχειριζόμαστε με επάρκεια, ως αιρετοί εκπρόσωποι των πολιτών, αυτά τα οποία διεκδικούμε.  Μέσα από νομοθετικές ρυθμίσεις και θεσμικές αλλαγές να δημιουργήσουμε εκείνα τα όργανα τα οποία θα αναβαθμίσουν τις διοικητικές υπηρεσίες, θα εμπεδώσουν τη διαφάνεια. Να δημιουργήσουμε εκείνα τα όργανα, τα οποία θα διασφαλίσουν τη σωστή οικονομική διαχείριση, την ιεράρχηση προτεραιοτήτων σε όλους τους τομείς, τις πραγματικές ανάγκες που θα βελτιώνουν την ποιότητα ζωής, θα ενδυναμώσουν τη κοινωνική συνοχή, θα δημιουργούν το αίσθημα ασφάλειας στον πολίτη, θα κτίζουν σχέσεις εμπιστοσύνης του πολίτη και Τοπικών Αρχών και θα συμβάλλουν στην επίλυση προβλημάτων της κοινωνίας και του κράτους ευρύτερα.

 

Προς αυτή την κατεύθυνση θεωρούμε ότι η δημιουργία ελεκτικού μηχανισμού ή Συμβουλίου για τους ΟΤΑ με αυστηρές και εκτελεστικές εξουσίες θα συμβάλει στην ανάπτυξη πιο ορθολογιστικών λειτουργιών, στη διαφανή διοικητική διαχείριση και οικονομική πειθαρχία των Τοπικών Αρχών.

 

Στην ποιοτική αναβάθμιση των υπηρεσιών και εξυπηρέτησης του πολίτη θα συμβάλει η βελτίωση και αναβάθμιση του προσωπικού. Ο καλύτερος από τους καλύτερους. Πολλά έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια, όμως δεν είναι αρκετά. Θεωρούμε ότι η σύσταση ενός ανεξάρτητου οργανισμού (στα πρότυπα της ΕΔΥ και ΕΕΥ), ο οποίος θα επιλαμβάνεται των προσλήψεων και προαγωγών στους ΟΤΑ, θα συμβάλει προς αυτή την κατεύθυνση. Και αν κάποτε επέλθει η εναλλαξιμότητα  μεταξύ του προσωπικού των ΟΤΑ αυτό το όργανο θα μπορούσε να αναλάβει την ευθύνη.

 

Με την ένταξη της Κύπρου στην Ευρωπαϊκή Ένωση και το άνοιγμα των συνόρων, αλλά και των άλλων μορφών νόμιμης μετανάστευσης, δημιουργούνται αρκετά προβλήματα ρατσιστικών συμπεριφορών, παραβατικότητας και άλλων κοινωνικών προβλημάτων που δημιουργούν αναταράξεις, ανασφάλεια, αστάθεια και ανησχίες στην κοινωνία ευρύτερα.

 

Είναι μια πραγματικότητα που πρέπει να αντιμετωπίσουμε  κατάματα με θάρρος και ανθρωπισμό, γιατί με αυτή θα ζούμε ως μέλη της ΕΕ.  Χωρίς να χάνουμε την ταυτότητά μας, πρέπει να δημιουργήσουμε πολιτική ένταξης αυτών των ανθρώπων στην κυπριακή κοινωνία.

Η πολιπολισμιτικότητα θα είναι μέρος της ζωής μας.   Αυτό το βάρος πέφτει στις Τοπικές Αρχές. Είναι ένας ρόλος που πρέπει το κράτος να ενισχύσει με υποδομές, με νομοθετικές ρυθμίσεις και οικονομικά κίνητρα, ώστε να δημιουργηθούν π.χ. Δημοτικές Σχολές, σε συνεργασία με τις Σχολικές Εφορείες και το Υπουργείο Παιδείας, για εκμάθηση της Ελληνικής Γλώσσας και του πολιτισμού μας, ώστε να προσαρμοστούν και ενταχθούν  πιο εύκολα στην Κυπριακή Κοινωνία. Να εξαλιφθεί το φαινόμενο της απόρριψης, το οποίο δημιουργεί αρκετά προβλήματα κοινωνικής αποσταθεροποίησης. Να μας αποδεκτούν και να τους αποδεκτούμε.

 

Δημιουργία Δημοτικών Γραφείων Εργασίας. Θεωρούμε ότι οι Τοπικές Αρχές δύνανται να συμβάλουν στη μείωση της ανεργίας στο τόπο μας, να συμβάλουν στην εξάλειψη της αδήλωτης και παράνομης εργασίας και ταυτόχρονα να συμβάλλουν στην εξυπηρέτηση των πολιτών οι οποίοι έχουν την ανάγκη παροχής κατ’ οίκον υπηρεσιών.

 

Συγκεκριμένα με τη δημιουργία Δημοτικών Γραφείων Εργασίας, θα εγγράφονται όλοι οι άνεργοι δημότες, οι οποίοι αναζητούν εργασία. Οι πολίτες οι οποίοι χρειάζονται διάφορες κατ’ οίκον εργασίες (πχ κλαδέματα, μπογιαντίσματα, καθαριότητα ή άλλες υπηρεσίες).

 

Θα απευθύνονται στην Τοπική Αρχή, η οποία θα στέλνει με τη σειρά της αυτούς που είναι στον κατάλογο. Ο πολίτης θα εξυπηρετείται και θα πληρώνει στην Τοπική Αρχή η οποία με τη σειρά της θα πληρώνει τον άνεργο. Με αυτό τον τρόπο θα κτυπηθεί η παράνομη και αδήλωτη εργασία (από ντόπιους και ξένους). Ταυτόχρονα θα εξυπηρετείται ο πολίτης και ο άνεργος θα απασχολείται μερικώς.

 

Χωρίς επιπρόσθετο προσωπικό, αλλά με αποσπάσεις από τη Δημόσια Υπηρεσία και έδρα της Τοπικές Αρχές να δημιουργηθούν Γραφεία Κοινωνικής Στήριξης για πιο άμεση και αποτελεσματική Κοινωνική πολιτική.

 

Δημιουργία κατα Δήμο Κέντρων εξυπηρέτισης του Πολίτη. Ο θεσμός των Κέντρων εξυπηρέτησης του Πολίτη, είναι ένας θεσμός καθ’ όλα επιτυχημένος. Θεωρούμε ότι είναι εφικτό να λειτουργήσει, χωρίς επιπρόσθετο προσωπικό, αλλά με αποσπάσεις, στους Δήμους. Αυτό θα επιφέρει σημαντική εξοικονόμηση πόρων σε λειτουργικά κόστα (όπως ενοίκια για κτίρια), κυκλοφοριακή αποσυμφόρηση και θα εξυπηρετεί καλύτερα τους πολίτες της πόλης και υπαίθρου.

 

Οι σημερινές δύσκολες οικονομικές πραγματικότητες, μας οδηγούν σε αποφάσεις και κινήσεις που θα βοηθήσουν στην εξοικονόμηση πόρων που θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν προς άλλες κοινωνικές ανάγκες και άλλες κατευθύνσεις.

 

Ίσως αυτά να μην θεωρούνται ως μέρος αυτού του Συνεδρίου, όμως θεωρούμε ότι καταδεικνύουν το τι μπορεί να προσφέρει μια αναβαθμισμένη Τοπική Αυτοδιοίκηση.  Πώς εκφράζεται σε μια σύγχρονη Τοπική Αυτοδιοίκηση το ανθρώπινο πρόσωπο.

 

Κλείνοντας θα ήθελα να εκφράσω τις ευχαριστίες μου σε όλους εσάς που παρευρίσκεστε και συμμετέχετε σε αυτή την προσπάθεια. Στους εισηγητές ειδικούς επιστήμονες που αποδέχτηκαν την πρόσκλησή μας, τον φίλο Υπουργό Εσωτερικών Νεοκλή Συλικιώτη, ο οποίος πάντοτε αποδέχεται τις προσκλήσεις μας για συμμετοχή σε τέτοιου είδους εκδηλώσεις.

 

Άφησα τελευταίο τον κ. Νίκο Μαδεμλή υπεύθυνο οργανωτικού του ΠΑΣΟΚ γιατί θέλω να κάνω ιδιαίτερη αναφορά στη συμμετοχή του.

 

Εκφράζουμε τις ευχαριστίες για την αποδοχή της πρόσκλησής μας.  Όμως θα πρέπει να σημειώσουμε ότι η δική του καταγράφει και την πολύ καλή συνεργασία που έχουμε με το Πανελλήνιο Σοσιαλιστικό Κίνημα,  ΠΑΣΟΚ,  στο τομέα της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, αφού είναι η τρίτη συμμετοχή τα τελευταία χρόνια σε ημερίδες – συζητήσεις επί του αντικειμένου.

 

Προηγήθηκαν οι συμμετοχές του πρώην Υπουργού Εσωτερικών και Βουλευτή κ. Κώστα Σκανδαλίδη, και πιο πρόσφατα   του Βουλευτή και νυν Υφυπουργού κ. Σπύρου Βούγια. Πράγμα που επιβεβαιώνει ότι η συνεργασία των δύο κομμάτων ενισχύεται ακόμα περισσότερο, παράλληλα με τη συμπόρευση μας μέσα από την ίδια πολιτική ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

 

 

Γραφείο Τοπικής Αυτοδιοίκησης

Δημοκρατικού Κόμματος