Επιμνημόσυνος λόγος του Προέδρου της Βουλής των Αντιπροσώπων κ. Μάριου Καρογιάν στο 33ο ετήσιο μνημόσυνο του αείμνηστου Αρχιεπισκόπου και Εθνάρχη Μακαρίου Γ΄, στην Ιερά Μονή της Παναγίας του Κύκκου - 1/8/2010

«Ήταν της χώρας κυβερνήτης προνοητικός.
Υπήρξε δίκαιος, σοφός, γενναίος.
Υπήρξεν έτι το άριστον εκείνο, Ελληνικός-
ιδιότητα δεν έχ' η ανθρωπότης τιμιωτέραν•
εις τους θεούς ευρίσκονται τα πέραν».

Δανείζομαι τα λόγια του Αλεξανδρινού ποιητή για την εισαγωγή του σημερινού επιμνημόσυνου λόγου στον αείμνηστο Εθνάρχη Μακάριο, γιατί θεωρώ φτωχό το δικό μου λόγο για να υμνήσω το κλέος τού για 33 τώρα χρόνια μεγάλου απόντα, αλλά διαρκώς και έντονα παρόντα με το παράδειγμα και τη σημαντική προσφορά του προς την πατρίδα.

Εδώ, στην Ιερά Μονή της Παναγίας του Κύκκου, όπου ο αείμνηστος Εθνάρχης, ως δόκιμος κατ' αρχήν και στη συνέχεια ως μέλος της κοινότητας των μοναχών της Μονής, διαμόρφωσε την όλη προσωπικότητά του, μνημονεύουμε και τιμούμε σήμερα το πιο άξιο και το πιο σημαντικό τέκνο που γέννησε η Κύπρος στη σύγχρονη εποχή.

Μνημονεύουμε και τιμούμε τον μεγάλο ηγέτη, τον σοφό καθοδηγητή, τον σπουδαίο οραματιστή, τον ανυπότακτο αγωνιστή, το φλογερό πατριώτη, τον δίκαιο, συνετό και διορατικό κυβερνήτη, τον καλό και άξιο ποιμένα.

Εκκλησία, ηγεσία και λαός απευθύνουμε σήμερα λόγια ευχαριστίας και ευγνωμοσύνης στον αείμνηστο Εθνάρχη Μακάριο και στεφανώνουμε τον τάφο του με δάφνες τιμής και εκτίμησης. Παράλληλα, επαναλαμβάνουμε τη διαβεβαίωση ότι θα συνεχίσουμε την πορεία του, την πορεία του αγώνα, της τιμής και του καθήκοντος, μέχρι την τελική δικαίωση των αγώνων του, την αποκατάσταση της ελευθερίας και της ενότητας της πατρίδας και τη διασφάλιση των δικαίων και των δικαιωμάτων του λαού μας.

Μνημονεύοντας και τιμώντας σήμερα τον αείμνηστο Εθνάρχη Μακάριο, οφείλουμε να παραδειγματιστούμε από τους αγώνες και την προσφορά του προς την πατρίδα και το λαό μας και, παράλληλα, να αναλογιστούμε τις δικές μας ευθύνες για να καθορίσουμε τη δική μας πορεία και τα δικά μας καθήκοντα έναντι της πατρίδας και του λαού μας.

Ο Αρχιεπίσκοπος Μακάριος Γ΄ και πρώτος Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας είναι η πιο σημαντική ιστορική μορφή, η πιο σημαντική φυσιογνωμία της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Παράλληλα, είχε μια σημαντική παρουσία στο διεθνή χώρο, υπήρξε ηγετική μορφή του Κινήματος των Αδεσμεύτων και το όνομά του είχε καταστεί συνώνυμο της Κύπρου.

Ταύτισε τη ζωή και την ύπαρξή του με τη μοίρα και τους αγώνες της Κύπρου και του λαού της για ελευθερία, ανεξαρτησία και δημοκρατία. Απαρασάλευτη ήταν η πίστη του στην ιδέα της ελευθερίας και στις αρχές της δημοκρατίας και της δικαιοσύνης. Ήταν δοσμένος στην Κύπρο και το λαό της, ήταν ασπίδα προστασίας της Κύπρου. Παράλληλα, αγκάλιαζε με στοργή και αλληλεγγύη όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από χρώμα, φυλή και θρησκεία.

Η πολυτάραχη ζωή του Μακαρίου αρχίζει στις 13 Αυγούστου 1913, στην Παναγιά της Πάφου, όπου γεννήθηκε. Συνεχίζεται στα 13 του χρόνια στο μοναστήρι του Κύκκου όπου προσήλθε ως δόκιμος. Στη συνέχεια φοιτά στο Παγκύπριο Γυμνάσιο και, ακολούθως, σπουδάζει στην Αθήνα Θεολογία και Νομικά και αργότερα στη Βοστώνη Κοινωνιολογία της Θρησκείας. Το 1948 χειροτονείται Μητροπολίτης Κιτίου και τον Οκτώβριο του 1950 εκλέγεται Αρχιεπίσκοπος Κύπρου.

Προπαρασκευάζει την εξέγερση του κυπριακού λαού κατά της αποικιακής δύναμης και ηγείται του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα 1955-1959. Συλλαμβάνεται από τους Βρετανούς αποικιοκράτες και εξορίζεται στις Σεϋχέλλες. Όμως, ο κυπριακός λαός συνεχίζει να αντιστέκεται, συνεχίζει τον αγώνα του Μακάριου. Με την ανακήρυξη της Κυπριακής Δημοκρατίας εκλέγεται ως ο πρώτος Πρόεδρός της.

Ο αείμνηστος ηγέτης καλείται να οδηγήσει τα βήματα του νέου κράτους στην πορεία της προόδου, της ευημερίας, της ανάπτυξης, της δημοκρατίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Οραματίζεται μια Κύπρο της ειρήνης, της δημοκρατίας, της δικαιοσύνης, γέφυρα φιλίας ανάμεσα σε όλους τους λαούς. Μια Κύπρο όπου θα ζουν αρμονικά και θα εργάζονται από κοινού για την εκπλήρωση των κοινών τους οραμάτων και επιδιώξεων όλοι οι κάτοικοι του νησιού, Ελληνοκύπριοι, Τουρκοκύπριοι, Μαρωνίτες, Αρμένιοι και Λατίνοι.

Όμως, η Τουρκία άλλα έχει κατά νουν, όπως και κάποιοι άσπονδοι φίλοι, αλλά και δεδηλωμένοι εχθροί της Κύπρου.

Η τουρκοκυπριακή ανταρσία του 1963 - 1964 προμηνύει ό,τι θα επακολουθούσε. Ο Μακάριος δίνει διπλωματικές μάχες στα Ηνωμένα Έθνη και διεθνώς για να αποτρέψει τα διχοτομικά σχέδια της Τουρκίας σε βάρος της Κύπρου. Παράλληλα, καταβάλλει κάθε προσπάθεια για να πείσει την τουρκοκυπριακή κοινότητα ότι Ελληνοκύπριοι και Τουρκοκύπριοι πρέπει να υπερασπιστούν το κράτος τους και να ζουν και να προοδεύουν αρμονικά στην κοινή πατρίδα.

Δυστυχώς, τον Ιούλιο του 1974 έγινε στόχος της μεγαλύτερης προδοσίας στη σύγχρονη ιστορία της Κύπρου και του ελληνισμού γενικότερα. Το προδοτικό πραξικόπημα, το πρώτο σκέλος του δίδυμου εγκλήματος του 1974, στόχευε όχι μόνο την πολιτική, αλλά και τη φυσική εξόντωση του Μακάριου. Ο Εθνάρχης τελικά διασώθηκε, όμως η Κύπρος δεν κατόρθωσε να διασωθεί. Το προδοτικό πραξικόπημα της 15ης Ιουλίου άνοιξε τις κερκόπορτες της Κύπρου στον Αττίλα. Η Κύπρος και ο λαός της βίωσαν τη μεγαλύτερη τραγωδία της σύγχρονης κυπριακής ιστορίας. Και συνεχίζουν έκτοτε να βιώνουν τις τραγικές συνέπειές της.

Στις 7 Δεκεμβρίου 1974 ο αείμνηστος Εθνάρχης επιστρέφει στην Κύπρο, οπότε αποκαθίσταται πλήρως η συνταγματική τάξη και τερματίζεται η μεταπραξικοπηματική ανώμαλη περίοδος.

Το δίδυμο έγκλημα του 1974 δεν ακύρωσε μόνο τα όνειρα, τα οράματα και τις προσδοκίες του κυπριακού λαού. Ράγισε και τη μεγάλη καρδιά της Κύπρου. Όμως, ο αείμνηστος Εθνάρχης παραμένει όρθιος επί των επάλξεων και διακηρύσσει: «Ουδέποτε ο κυπριακός ελληνισμός θα υποκύψει εις την ωμήν βίαν και εν ουδεμία περιπτώσει θα υποχωρήσει εις εκβιασμούς και θα αποδεχθεί ως τετελεσμένα γεγονότα τας υπό του τουρκικού Αττίλα δημιουργηθείσας καταστάσεις».

Παράλληλα, δίνει ένα ξεκάθαρο μήνυμα και εντός και εκτός Κύπρου: «Λαοί οι οποίοι αγωνίζονται, οι λαοί αυτοί ζουν και ποτέ δεν πεθαίνουν. Και ο κυπριακός ελληνισμός προώρισται να ζήσει και θα ζήσει».

Προτού η καρδιά του τον προδώσει οριστικά, ο Μακάριος διατύπωσε με σαφήνεια και με υψηλό φρόνημα τις δραματικές του υποθήκες προς τον κυπριακό λαό. Υποθήκες που συνιστούν προστάγματα προς όλους μας και στους σημερινούς καιρούς.

Ο λόγος του, ο τελευταίος του λόγος προς τον κυπριακό λαό, ηχεί ακόμη, και πρέπει διαρκώς να ηχεί στ' αυτιά μας: «Δεν ξεχνούμε τα σκλαβωμένα χωριά και τις πόλεις μας, δεν ξεχνούμε τους σκλαβωμένους τόπους, που πάνω τους είναι θαμμένοι γονιοί και πρόγονοί μας. Αντιστασιακό πνεύμα και αγωνιστική πορεία είναι η επιταγή των δύο μαύρων επετείων, που έχουν συνδεθεί με τα αίτια και τα αιτιατά του εθνικού μας δράματος».

Εδώ και 33 χρόνια ο Μακάριος ανήκει στην Ιστορία, η οποία, αδέκαστη, αλλού θα τον δικαιώσει και αλλού θα τον επικρίνει. Είμαστε σίγουροι ότι η δίκαιη κρίση της Ιστορίας θα επιβεβαιώσει τη σημαντική προσφορά του αείμνηστου Εθνάρχη στην Κύπρο και το λαό της.

Σήμερα, 33 χρόνια μετά το θάνατο του αείμνηστου Εθνάρχη και 36 χρόνια μετά το δίδυμο έγκλημα του Ιούλη του 1974, ο κυπριακός λαός συνεχίζει να βιώνει τις συνέπειες της κυπριακής τραγωδίας και να αγωνίζεται για την αποκατάσταση των δικαίων και των δικαιωμάτων του, για τον τερματισμό της τουρκικής κατοχής και την άρση των αποτελεσμάτων της. Συνεχίζει ο κυπριακός λαός τον αγώνα του Μακαρίου.

Επιδιώκουμε λύση του Κυπριακού στη βάση των αρχών και των Ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών, των Συμφωνιών Υψηλού Επιπέδου και των αρχών και των αξιών επί των οποίων εδράζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Είμαστε έτοιμοι για τον ιστορικό, για έναν οδυνηρό συμβιβασμό, όπως τον προσδιόρισε ο αείμνηστος Εθνάρχης Μακάριος, λαμβάνοντας υπόψη τα δεδομένα που είχαν δημιουργηθεί μετά την τουρκική εισβολή.

Είμαστε έτοιμοι για μια λύση διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας με το σωστό περιεχόμενο. Απορρίπτουμε λύση συνομοσπονδίας ή δύο κρατών.

Γνωρίζουμε πολύ καλά ότι η λύση του Κυπριακού θα είναι προϊόν συμβιβασμού. Ο συμβιβασμός, όμως, δεν πρέπει να είναι ετεροβαρής. Πρέπει να είναι αμοιβαίος και, κυρίως, δίκαιος. Και να εξυπηρετεί και να διασφαλίζει τα δικαιώματα και τα συμφέροντα του κυπριακού λαού και ουδενός άλλου.

Για πολλοστή φορά ξεκαθαρίζουμε τη δική μας θέση: Εργαζόμαστε για την επίτευξη μιας δίκαιης, έντιμης, λειτουργικής και βιώσιμης λύσης, που θα τερματίζει την κατοχή και τον εποικισμό, θα επανενώνει το έδαφος, τον λαό, την οικονομία, τους θεσμούς και θα αποκαθιστά και θα κατοχυρώνει τα ανθρώπινα δικαιώματα και τις βασικές ελευθερίες ολόκληρου του κυπριακού λαού, Ελληνοκυπρίων, Τουρκοκυπρίων, Μαρωνιτών, Αρμενίων και Λατίνων. Μια λύση που θα αποκλείει ξένες επεμβάσεις και θα παρέχει ασφάλεια στο κράτος και το λαό μας.

Ταυτόχρονα, τονίζουμε ότι δεν αποδεχόμαστε νόθες λύσεις ή ένα κλείσιμο του Κυπριακού που δεν θα αποδίδει δικαιοσύνη, δεν θα τερματίζει την κατοχή και τον εποικισμό και δεν θα αποκαθιστά την ενότητα του κράτους και του λαού. Δεν αποδεχόμαστε λύση που θα προκύψει από παρθενογένεση και που θα παρέχει στην Τουρκία εγγυητικά και επεμβατικά δικαιώματα.

Δυστυχώς, και στην παρούσα διαδικασία αναζήτησης συμφωνημένης λύσης η Τουρκία συνεχίζει, όπως σε όλη τη διάρκεια των 36 χρόνων από την τουρκική εισβολή, να επιδιώκει να επιβάλει τους όρους του κατακτητή. Προκλητικά και απροκάλυπτα καταθέτει στο τραπέζι των απευθείας διαπραγματεύσεων προτάσεις που στοχεύουν σε λύση συνομοσπονδίας. Δημόσια δε, οι εκπρόσωποι της τουρκικής πλευράς δεν παραλείπουν να μιλούν για δύο λαούς, δύο κράτη, δύο θρησκείες και ούτω καθεξής.

Παράλληλα, διάφοροι ισχυροί παράγοντες της διεθνούς κοινότητας, συμπεριλαμβανομένων και παραγόντων των Ηνωμένων Εθνών, τηρούν μια ποντιοπιλατική στάση έναντι της αδιαλλαξίας, του ετσιθελισμού και των μεθοδεύσεων της Τουρκίας. Τηρούν μια στάση που αποενοχοποιεί συνεχώς την Τουρκία.

Παρ' όλη τη βούληση της δικής μας πλευράς για την επίτευξη μιας συμφωνημένης δίκαιης, λειτουργικής και βιώσιμης λύσης, παρ' όλη την καλή θέληση που επιδεικνύει ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας και παρά τις κάποιες «προχωρημένες» προτάσεις που καταθέτει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, η τουρκική πλευρά σε ουδεμία ανάλογη κίνηση έχει προβεί. Παραμένει άτεγκτη.

Το γεγονός ότι μηδαμινά είναι τα μέχρι σήμερα αποτελέσματα των απευθείας διαπραγματεύσεων, οφείλεται αποκλειστικά στην τουρκική αδιαλλαξία και στην απροθυμία των Ηνωμένων Εθνών και άλλων παραγόντων της διεθνούς κοινότητας να αντιμετωπίσουν με αποφασιστικότητα και αυστηρότητα την τουρκική συμπεριφορά.

Όπως κατ' επανάληψη έχει δηλώσει και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, στα κεφαλαιώδη και κρίσιμα θέματα δεν έχει επιτευχθεί ουσιαστική πρόοδος. Στην πραγματικότητα, χάσμα χωρίζει τις θέσεις των δύο πλευρών στα θέματα αυτά. Οι θέσεις και οι προτάσεις της δικής μας πλευράς που βρίσκονται στη βάση της επιδιωκόμενης λύσης, που στοχεύουν δηλαδή σε λύση ομοσπονδίας , που να είναι λειτουργική και βιώσιμη, προσκρούουν στις συνομοσπονδιακές θέσεις και προτάσεις της τουρκικής πλευράς.

Με την όλη στάση και συμπεριφορά της, με την αδιάλλακτη στρατηγική και τακτική της, η τουρκική πλευρά επιχειρεί να εκφυλίσει περαιτέρω το πλαίσιο των απευθείας διαπραγματεύσεων και τη βάση της λύσης του Κυπριακού.

Δυστυχώς, οι εκπρόσωποι των Ηνωμένων Εθνών νίπτουν τας χείρας και περιορίζονται σε ευχολόγια, στη διοργάνωση δείπνων και σε μια στάση επιτήδειας ουδετερότητας, που δεν είναι λίγες οι φορές που καθίσταται ετεροβαρής.

Παρά την όλη πικρία και την απογοήτευσή μας από την τριανταεξάχρονη εκκρεμότητα, από τον τριανταεξάχρονο εμπαιγμό μας από την τουρκική πλευρά και από την τριανταεξάχρονη αναποτελεσματικότητα των Ηνωμένων Εθνών και, γενικά, της διεθνούς κοινότητας να οδηγήσουν το Κυπριακό σε μια δίκαιη, λειτουργική και βιώσιμη λύση, δεν έχουμε άλλη επιλογή από το διάλογο.

Ο διάλογος και οι διαπραγματεύσεις είναι η μόνη οδός για την αναζήτηση λύσης του Κυπριακού. Διάλογος και διαπραγματεύσεις, φυσικά, στη βάση αρχών.

Ο στόχος της στρατηγικής μας για την επίτευξη μιας συμφωνημένης λύσης στη βάση των αρχών και των Ψηφισμάτων των Ηνωμένων Εθνών και των Συμφωνιών Υψηλού Επιπέδου, καθώς και των αρχών και των αξιών επί των οποίων εδράζεται η Ευρωπαϊκή Ένωση, παραμένει σταθερός. Σε θέματα τακτικής και χειρισμών, όμως, οφείλουμε να είμαστε ιδιαίτερα προσεκτικοί και να λαμβάνουμε σοβαρά υπόψη τις θέσεις και μεθοδεύσεις της τουρκικής πλευράς, αλλά και τις μόνιμες προφανείς προθέσεις της Τουρκίας. Πρέπει, στη βάση των εμπειριών μας, στη βάση της τουρκικής συμπεριφοράς, με σταθερή πίστη στο δίκαιό μας, με σύνεση και αποφασιστικότητα, με υψηλό αίσθημα ευθύνης και με διορατικότητα να αναδιαμορφώνουμε και να αναπροσαρμόζουμε την τακτική μας ώστε να αντιμετωπίζουμε προληπτικά και πιο αποτελεσματικά τις τουρκικές μεθοδεύσεις και να κρατούμε το κυπριακό πρόβλημα στην ορθή πορεία, δηλαδή στην πορεία αναζήτησης μιας δίκαιης, λειτουργικής και βιώσιμης λύσης .

Οι τουρκικές στοχεύσεις και μεθοδεύσεις είναι πέρα από προφανείς. Υπαγορεύουν άμεση αντιμετώπιση. Άμεση, αποφασιστική και αποτελεσματική αντίδραση. Υπαγορεύουν αναδιαμόρφωση της διαπραγματευτικής μας τακτικής. Υπαγορεύουν και διαφοροποίηση, καθώς και απόσυρση θέσεων και προτάσεων που έχουν κατατεθεί στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων.

Πρέπει να συνεννοηθούμε μεταξύ μας και να συμφωνήσουμε στο Εθνικό Συμβούλιο ποιά θα είναι η παραπέρα πορεία μας. Να συνδιαμορφώσουμε την παραπέρα τακτική μας κατά τρόπο που να δώσουμε μια νέα προοπτική στον αγώνα και τις διεκδικήσεις μας.

Συλλογικότητα και ενότητα είναι τα πρώτα ζητούμενα. Η συλλογική σοφία, η συλλογική δράση και η ενότητα δυνάμεων αποτελούν απαραίτητα προαπαιτούμενα μιας επιτυχούς διαχείρισης των πραγμάτων, ενός νέου σχεδιασμού, μιας νέας διεκδικητικής τακτικής.

Ούτε οι ώμοι του ενός, ούτε οι ώμοι των ολίγων είναι ικανοί να σηκώσουν το βάρος της ευθύνης. Ούτε το βάρος του χρέους έναντι της πατρίδας και του λαού μας και έναντι των μελλοντικών γενιών. Χρειάζονται οι ώμοι όλων. Η συνέργεια και η σοφία όλων. Ο πατριωτισμός όλων.

Ενότητα και συλλογικότητα, λοιπόν, στους στόχους, στη στρατηγική, την τακτική, τη δράση.

Δυστυχώς, οι διαφορές και οι διαφωνίες σε θέματα χειρισμών και τακτικής έχουν επιβαρύνει τις σχέσεις των διαφόρων πολιτικών δυνάμεων και προκαλούν ρήγματα στο εσωτερικό μας μέτωπο. Πρέπει τάχιστα, επειγόντως αυτή η κατάσταση να βελτιωθεί.

Όλες οι πολιτικές δυνάμεις και πρώτιστα, βεβαίως, ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας, έχουμε ευθύνη να εργαστούμε για την επίτευξη συλλογικότητας και ενότητας. Δεν είναι η ώρα για αντιπαραθέσεις και πολιτικές συγκρούσεις στη βάση κομματικών σκοπιμοτήτων. Είναι η ώρα για εγρήγορση και παλλαϊκή συστράτευση. Είναι η ώρα για συλλογικό και συνθετικό προβληματισμό και για κοινή δράση. Είναι η ώρα του αγώνα. Είναι η ώρα της Κύπρου. Είναι η ώρα της ευθύνης.

Επειδή πολλά λέγονται, πολλά κυοφορούνται, πολλά μεθοδεύονται για τη συνέχεια της διαδικασίας των απευθείας διαπραγματεύσεων, αυτή την ώρα που μνημονεύουμε και τιμούμε τον αείμνηστο Εθνάρχη Μακάριο και πρώτο Πρόεδρο της Κυπριακής Δημοκρατίας, ξεκαθαρίζουμε, για μια ακόμη φορά, προς κάθε κατεύθυνση, ότι δεν αποδεχόμαστε διαδικασία «express» και διαπραγματεύσεις τύπου «πάρε - δώσε». Δεν αποδεχόμαστε τελεσίγραφα ούτε μεθοδεύσεις «αλά Μπούργκενστοκ». Δεν αποδεχόμαστε ασφυκτικά χρονοδιαγράμματα, ούτε μεθόδους που αποσκοπούν στην επίτευξη δήθεν συγκλίσεων που θα στηρίζονται σε εποικοδομητικές ασάφειες. Δεν έχουμε τη διάθεση να αποδεχθούμε τέτοια εκτροπή. Ο οδυνηρός συμβιβασμός που αποδέχθηκε ο αείμνηστος Εθνάρχης έχει ξεκαθαρίσει πλήρως τα όριά μας.

Μνημονεύοντας και τιμώντας σήμερα τον αείμνηστο Εθνάρχη Μακάριο, συνειδητοποιούμε όλο και περισσότερο την απουσία του και αισθανόμαστε όλο και πιο πολύ την ανάγκη να παραδειγματιστούμε από τους δικούς του αγώνες και τη δική του προσφορά προς την πατρίδα. Ναι, πρέπει διαρκώς να διδασκόμαστε από τους αγώνες και το έργο του. Δεν αρκεί να τον μνημονεύουμε και να τον τιμούμε στα ετήσια μνημόσυνα και σε άλλες εκδηλώσεις. Δεν αρκεί να καταφεύγουμε στις υποθήκες και τις παρακαταθήκες που μάς άφησε, μόνο στις δύσκολες ώρες. Πρέπει το έργο και το παράδειγμά του, οι αγώνες και τα οράματά του να καθοδηγούν διαρκώς το νου και το λογισμό μας και να δρομολογούν σταθερά την πορεία μας, μέχρι τη δικαίωση των αγώνων του, μέχρι τη δικαίωση της Κύπρου.

Ας ακολουθήσουμε λοιπόν τα βήματα του μεγάλου μας ηγέτη με πίστη στο δίκαιο του αγώνα μας. Μέχρι την τελική δικαίωσή του. Μέχρι τη δικαίωση των αγώνων του αείμνηστου Εθνάρχη.
 

ΚΥΠΕ 1/8/2010