Το ιδεολογικό ερώτημα που πλανάται πάνω από το Δημοκρατικό Κόμμα σημερα

είναι ενα:

   

Eίναι η σοσιαλδημοκρατια (οπως πολλοί σήμερα μας λένε) το μέλλον του ΔΗΚΟ;

 

Για να απαντηθεί το ερώτημα, όπως και για να προσδιοριστεί για οποιαδήποτε

ιδεολογική αποψη, αν αυτή προσφέρεται η οχι για να ακολουθηθεί στο μελλον

απο ενα κόμμα, θα πρεπει να συντρέχουν πρώτα από όλα τρείς προυποθέσεις.

 

 

Πρώτο. Η προτεινόμενη κατευθυνση θα πρέπει να αποτελεί προέκταση της μέχρι

σήμερα ιδεολογικής πορείας του κόμματος.

 

Δευτερο. Θα πρέπει να συνταιριάζει με τους μελλοντικούς πολιτικούς στοχους

του κόμματος.

 

Και τρίτο. Θα πρέπει να εκφράζει τις ιδεολογικές πεποιθήσεις που επικρατούν

 (η είναι δυνατο να εμπεδοθούν) στο κόσμο που βρίσκεται στο χώρο, αλλά καί στο

χώρο που το κόμμα φιλοδοξεί να εκφράσει.

  

Αυτά που θα ακουστούν στην συνέχεια έχουν σαν μόνη τους πρόθεση να εφαρμόσουν

την συλλογιστική αυτή, δίνοντας ταυτόχρονα καί κάποια ιδεολογική τροφή για σκέψη.

 

Στοχος αυτη τη στιγμή δεν είναι η ιδεολογική εμβάθυνση. Απλώς τώρα είναι κατάλληλος

ο χρόνος να ξεκινήσει κάποιος ιδεολογικός προβλήματισμός, ελπίζοντας σύντομα

να πυροδοτηθούν οι ανάλογες συζητήσεις μέσα στο κόμμα, με ιδεολογικό περιεχόμενο

καί βάθος.Συζητήσεις, που σε κάποια στιγμή βέβαια θα μας οδηγήσουν καί σε συγκεκριμένες

συνεδριακές ιδεολογικές αποφάσεις. Σαν πρώτο στάδιο θα εισηγούμουν στην σημερινή

συνδιάσκεψη, για το επερχόμενο συνέδριο του κόμματος να ετοιμαστεί καί να υποβληθεί

ένα προσχέδιο ΙΔΕΟΛΟΓΙΚΗΣ ΔΙΑΚΗΡΙΞΗΣ ΠΡΟΘΕΣΕΩΝ όπου θα καταγράφονται

οί προθέσεις μας καί οι κατέυθυνσεις που επιδιωκομε σχετικά με την ιδεολογική μετεξελιξη

του κόμματος μας.

 

Με αυτά στο μυαλό, στη συνέχεια θα επιχειρηθεί η παρουσίαση μιας τομής της μέχρι

σημερα ιδεολογικής πορείας του κόμματος συνδέοντας την με την σήμερα συγκεκριμένα

προτεινόμενη προοπτική της σοσιαλδημοκρατίας.

 

Οπως είναι καλά γνωστό το Δημοκρατικό Κόμμα ιδρυθηκε για να ενισχύσει τον Εθνάρχη

Μακάριο. Με τον θάνατο του Μακαριου ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ Σπύρος Κυπριανου ανάλαβε

την προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας που την διατήρησε για τα επόμενα δέκα χρόνια

Ετσι το ΔΗΚΟ βρέθηκε από τες πρώτες στιγμές της γέννησης του στη εξουσία. Αυτό ανάγκασε

το κόμμα να ακολουθήσει μια διαδικασία ιδεολογικής ανάπτυξης που να είναι απόλυτα

συναρτισμένη με την πραγματική διακυβέρνηση του τόπου. Σε αυτά τα δέκα χρόνια ο  

χαρακτήρας του κόμματος διαμορφώθηκε σιγά σιγά αλλά σταθερα μέσα απο την κυπριακή

πραγματικότητα.Η αδέσμευτη εξωτερική πολιτική του Αρχιεπισκόπου επιβεβαιώθηκε καί

συνεχίστηκε από τον πρόεδρο Κυπριανού.Το ΔΗΚΟ υιοθέτησε την ίδια γραμμή καί

οριοθέτησε τες ιδεολογικές του αντιλήψεις πέρα απο τον ιδεολογικό χώρο των δύο υπερδυνάμεων.

 

Παράλληλα σε όλους τους τομείς των διεθνών σχέσεων της Κύπρου με τα καθεστώτα καί

της Δύσης καί της Ανατολής , η κυβέρνηση Κυπριανού ανάπτυξε εξισορροπημένους δεσμούς.

Με το εμπόριο, τον τουρισμό, τες επιστημονικές γνώσεις, την πληροφόρηση και την πολιτιστική

επαφή γενικώτερα η Κυπρος δέκτηκε επιδρασεις καί απο τα δύο στρατόπεδα στον ίδιο περίπου

βαθμό.Συνεπως καί το Δημοκρατικό Κόμμα έχωντας μπροστα του,σαν κυβερνών κόμμα,μιά

αντικημενική εικόνα της πραγματικότητας, ηταν φυσιολογικά σε θέση να δεχτεί καί να απορρίψει

χωρίς δογματισμό καί προκαταλήψεις,στοιχεία καί ιδεολογικές αντιλήψεις καί από τα δύο

καθεστώτα. Στην οικονομική πολιτική η κυβέρνηση, καί κατ'έπέκταση το κόμμα, υιοθέτησε

το σύστημα της μικτής οικονομίας. Το σύστημα της μικτής οικονομίας δοκιμάστηκε καί πέτυχε

στην Κύπρο.Οδήγησε την χώρα στην οικονομική πρόοδο καί παρ'όλη την καταστροφή του '74

φτάσαμε τελικά σ'εκείνο που ονομάστηκε "οικονομικό θάυμα". Η υιοθέτηση του συστήματος

αυτου απο το ΔΗΚΟ δεν υπήρξε αποτέλεσμα μιας τυχαίας επιλογής.Αντίθετα είναι το αποτέλεσμα

μιας καλά μελετημένης πολιτικής απόφασης, που λήφθηκε εχωντας υπ'οψιν τες επικρατούσες

οικονομικές συνθήκες καί ανάγκες του λαου καί του τόπου.Παράλληλα όμως, η απόφαση αυτή

αποτελεί μια συγκεκριμένη καί ουσιαστική ιδεολογική επιλογή καθοριστικής σημασίας για την

διαμόρφωση της ιδεολογικής ταυτότητας του κόμματος. Το σύστημα της μικτής οικονομίας

εδραιώθηκε καί παγιώθηκε τα τελευταία πενήντα χρόνια σε πολλές χώρες της δυτικής Ευρώπης

 

Στο συστημα αυτό είναι παραδεκτή η ιδιωτική πρωτοβουλία,ενώ ταυτόχρονα δίνει στο κράτος

το ρόλο καί την δυνατότητα να παρεμβαίνει εκεί όπου είναι αναγκαίο.Στο καθαρά πολιτικό

του πλαίσιο θεώρησης , αναπτύχθηκε σε καθεστώτα σοσιαλδημοκρατικά. Σε καθεστώτα όπου

γίνεται μια συνεχής μεταρύθμιση του καπιταλιστικού συστήματος με την εισαγωγή σοσιαλιστικών

αρχών. Ακόμα σοσιαλδημοκρατική τακτική ήταν η δραστηριοποίηση του κράτους προνοίας

στην περίοδο της αποκατάστασης των προβλημάτων που επέφερε στον λαό μας η καταστροφή

του 1974. Που με την παράλληλη εφαρμογή μιας σοσιαλδημοκρατικής αντικυκλικής οικονομικής

πολιτικής με την ενθάρυνση της κατανάλωσης,των επενδύσεων καί την ένταση των δημοσίων

έργων και των κυβερνητικών επιδοτήσεων απέτρεψε τελικά την κρίση να θρέψει τον εαυτό της.

 

 

Με αυτά τα λίγα παραδείγματα αλλά καί με άλλα σε τομείς που δεν αναφέραμε το ΔΗΚΟ

καθόρισε στη πορεία της ιστορίας του την επιλογή του 3ου δρόμου σαν την βάση της

 

ιδεολογικής θεωρίας του κόμματος.Το κόμμα έχει ξεκαθαρίσει προ πολλού ότι δεν δέχεται

ούτε τον καπιταλισμό ούτε τον κομουνισμό σαν ακριβοδίκαια καθεστώτα.Για αυτό καί απέρριψε

οριστικά τες ιδεολογίες εκείνες που είναι αμεσα συνυφασμένες μαζι τους. Σίγουρα όμως η

εικόνα του 3ου δρόμου που προτείνει δεν είναι ολοκληρωμένη, αλλά ούτε καί ενιαία συγκροτιμένη.

Είναι γεγονός ότι πολλά ιδεολογικά στοιχεία μπορουν να χαρακτηριστούν σοσιαλδημοκρατικά.

 

Αλλα βασίζονται πάνω στον φιλελευθερισμό, ενώ τέλος το θεωριτικό πλαίσιο παραμένει

απροσδιόριστο.Αναγνωρίζοντας το κόμμα αυτή την ακατάστατη είκονα που επικρατει στον

ιδεολογικό του τομέα έδωσε προσωρινά λύση ονομάζοντας την ιδεολογία του κόμματος

κεντρώα".Ασφαλώς αυτή η τοποθέτηση δεν ήταν λάθος. Ο χώρος του κέντρου καλύπτεται

απο διάφορα σχήματα με διαδοχική συγγένεια που βρίσκονται πέρα απο την δεξιά που

είναι η καπιταλιστική προσέγγιση καί πέρα από την παραδοσιακή αριστερά που αποτελεί

την κομουνιστική εκπροσώπιση.Κέντρο η κεντρώα ιδεολογία, αποτελεί στο σύγχρονο κόσμο

μια ένοια που παρουσιάζεται με πολυάριθμες συγκεκριμένες ετικέτες καί αποχρώσεις, που μεταξύ τους συχνά μπορεί να έχουν καί αγεφύροτες διαφορές. Κάτω απο τον πολύ γενικό όρο του κέντρου μεχρι σήμερα το ΔΗΚΟ ήταν πλήρως καλυμμένο. Αλλά μέχρι πότε ? Η κοινωνική

εξέλιξη στη Κύπρο είναι ραγδαία, η άνοδος του μορφωτικού επιπέδου είναι εκρηκτική καί

οι απαιτήσεις των μελών της κοινωνίας για ολοκληρωμένες καί συγκεκριμένες ιδεολογικές

επιλογές είναι είναι ήδη γεγονός.

 

Με την μετάβαση στον 21ο αιώνα , αν η απάντηση του ΔΗΚΟ στες ιδεολογικές αναζητήσεις

του λαού συνεχίση να είναι η γενική και αφηρημένη έννοια του κέντρου, δυστυχώς καθε αλλο

παρα θα είναι αρκετή. Αυτό το πρόβλημα θα επιβαρυνθει ακόμα περισσότερο με την ενταξη

της Κύπρου στη Ενωμένη Ευρώπη.Εκεί τα πράγματα σε ότι αφορά την κεντρώα ιδεολογία

είναι αρκετά προχωρημένα καί διαφορετικά.Οι ιδεολογικές αντιπαραθεσεις έχουν περάσει

τα σύνορα των μελών κρατών της ένωσης καί προεκτείνονται οργανωμένα μεχρι το  

ευρωκοινοβούλιο. Υπάρχουν καί εκεί οι δυνάμεις που βρίσκονται σε διαφωνία   τόσο με την

καπιταλιστική όσο και με την κομουνιστική επιλογή. Ομως οι θέσεις καί οι προτάσεις τους

καθορίζονται μέσα από συγκεκριμένες ιδεολογικές θεωρήσεις βασισμένες σε συχρονες 

επιστημονικές αντιλήψεις καί μεθόδους. Η δική μας παρουσια εκεί, κάτω απο τα σημερινά

δεδομένα, θα θύμιζε την παρουσία του φτωχού συγγενή.Υπάρχει πολλή ιδεολογική  

απόσταση που θα πρέπει να καλυφθεί από όλα τα κυπριακά κόμματα μέχρι να μπορέσομε

να ανταποκριθούμε στες ευρωπαικές ιδεολογικές πραγματικότητες. Η ανάγκη να καλυφθεί

η απόσταση είναι για όλους δεδομένη. Για μας όμως, για το ΔΗΚΟ , η ανάγκη αυτή γίνεται

σήμερα πιο επιτακτική παρα για όποιοδήποτε άλλο κόμμα στη Κύπρο. Σίγουρα δεν πρόκειται

για μια απλή καί ευκολη υπόθεση. Δεν είναι κάτι που θα το πάρομε 'ετοιμο στα μέτρα μας και

φορώντας το η επιτυχία του αμέσως θα είναι προεξοφλημένη. Αντίθετα είναι ένα εγχείρημα

που περικλείει πολλές πρακτικές και άλλες δυσκολιες. Ομως αν υπάρξει η πολιτική βούληση

η τόλμη και προπάντων ενας συγχρονος τρόπος σκέψης τότε νάμαστε σίγουροι ότι το μέλλον

σύντομα θα μας ανήκει. Είναι σαφές ότι η ώρα για να ξεκινήση σιγά σιγα η συγκεκριμενοποίηση

καί η οριοθέτηση μιας σύγχρονης ευρωπαικής ιδεολογίας για το κόμμα μας έχει φθάσει. Θα

χρειαστεί ακόμα κάποιος χρόνος μέχρι την ένταξη μας στην Ενωμένη Ευρώπη, μέχρι τότε

 

καί με την γέννηση του 21ου αιώνα υπάρχει ο χρόνος καί προσφέρεται για σταδιακή προετοιμασία.

 

Θάταν όμως κρίμα αν σε αυτή την διαδικασία αποκλείναμε από αυτή την ιδεολογία ,που οι ίδιοι μας τροχιοδρομήσαμε σε όλοκληρη την μεχρι τώρα πορεία μας.Η ευρωπαική σοσιαλδημοκρατία

αναντίλεκτα αποτελεί εκείνο τον ιδεολογικό χώρο που ταιριάζει στη δική μας συμπεριφορά καί

στες δικές μας αναζητήσεις.Ευκολα διαφαίνεται ότι η σοσιαλδημοκρατία αποτελεί την ιδεολογική

αντίληψη της Ευρώπης του 2000. Είναι ιστορικά η αρχαιότερη ιδεολογική κατεύθυνση στη ευρώπη

 

Ενώ σήμερα αποτελεί την πρώτη πολιτική ομάδα στο ευρωβούλιο σε αριθμό εδρών. Εχει να

επιδείξει ιστορικά μια τεράστια και αποφασιστική συμμετοχή στα πολιτικά οικονομικά και κοινωνικά δρόμενα που οδήγησαν την Ευρώπη στην σημερινή της μορφή.Αναδεικνύωντας ισχυρές πολιτικές προσωπικότητες, σοσιαλδημοκρατες όπως τους Μπέπελ, Μπερνσταιν καί Χάρτυ παλαιότερα και τους Β.Μπραντ,Ο. Πάλμε, Φ. Μιτεράν κ.α. τες μέρες μας. Αυτό που χαρακτηρίζει τα ιδιαίτερα τα σοσιαλδημοκρατικά κόμματα είναι η τάση να υποκινεί, να υποστηρίζει καί να προηγείται της  κοινωνικής εξέλιξης.Πράγμα που την οδήγησε μακριά από κάθε δογματισμό στη δημιουργία ενός ιδεολογικού χαρακτήρα που βρίσκεται συνεχώς σε μια πορεία ιδεολογικού εκσυγχρονισμού.

 

Σήμερα οι κύριοι άξωνες τακτικής παραμένουν οι ίδιοι. Οι σοσιαλδημοκράτες συνεχίζουν να

προσδίδουν σημαντικό ρόλο στο κράτος με δυνατότητες παρέμβασης καί σχεδιασμου της οικονομίας χωρίς βέβαια να αποκλείουν την ιδιωτική πρωτοβουλία καί τον ανταγωνισμό. Ακόμα επιμένουν με πάθος στην επιδίωξη για την υπαρξη ισχυρού κράτους πρόνοιας με αυξημένες κοινωνικές δαπάνες καί παροχές. Με στόχο πάντοτε την ανατροπή των προνομίων καί των ανισοτήτων  της κοινωνίας καί την προστασία καί διευρυνση της ισότητας της ελευθερίας καί της δικαιοσύνης.

 

Οπου το κόμμα μέσα από μια μόνιμη διαδικασία εκσυγχρονιστικών νομοθετικών μεταρυθμίσεων

υιοθετεί την δημοκρατία σαν την μέθοδο για ενός σοσιαλισμού που δεν είναι τίποτε άλλο απο

την καθολική εφαρμογή της δημοκρατίας στην κοινωνική ζωή.

 

Ειναι ξεκάθαρο νομίζω στον κάθε ενα, ότι η σοσιαλδημοκρατία προσφερεται για την ιδεολογική

συγκεκριμενοποίση καί ολοκλήρωση του κυπριακού πολιτικού χώρου του κέντρου. Επίσης αυτή

η κατευθυνση, για το ΔΗΚΟ, εξυπηρετεί επιπλέον ένα ιδεολογικό συνταίριασμα με την

ευρωπαική πραγματικότητα. Βέβαια κανένας δεν ισχυριζεται κανένας ότι αυτός είναι καί ο

μοναδικός δρόμος.Ομως είναι ένας δρόμος με ένδοξο ιστορικό παρελθών, πολυδιάστατο

σύγχρονο παρών, αλλά καί πανω από ολα με τεράστιες φιλοδοξίες για το μέλλον. Που μπορεί να

μας καταστήσει πάνοπλους για την αντιμετώπιση της ιδεολογικής πρόκλησης του μέλλοντος

καί για μια επικράτηση στην Ευρώπη του 21ου αιώνα.