logo
LOGO_slogan

Εισήγηση για την ιδεολογική διακήρυξη - 14 Ιούνη 1998

 

Κύριε Πρόεδρε,
Συναγωνίστριες/στες
 
 
το ιδεολογικό ζήτημα. Από εκεί προέκυψε και η Διακήρυξη Ιδεολογικών Προθέσεων που καλούμαστε σήμερα να εγκρίνομε. Χωρίς να γίνομαι κουραστικός, θα επιχειρήσω σύντομα  καί περιληπτικά να επαναλάβω κάποια σημεία, ώστε οι σημερινοί σύνεδροι να έχουν μια ολοκληρωμένη εικόνα για το πώς φτάσαμε στη διατύπωση της Διακήρυξης αυτής.
 
Κατά την διάρκεια της Παγκύπριας Συνδιάσκεψης του κόμματος, ελέχθει κατα κόρο η διαπιστωση ότι εχει φθασει ο χρόνος για το επομένο βήμα ιδεολογικής μετεξελιξης (η καλύτερα υγκεκριμενοποίησης της ιδεολογίας) του κόμματος.
  
Κάτω από αυτές τες διαπιστώσεις το επόμενο βήμα είναι ασφαλώς η αναζήτηση καινούργιων δρόμων για τον ιδεολογικό εκσυγχρονισμό του κόμματος ζητουμενη κατεύθυνση τέθηκε ξεκάθαρα ότι δεν θα είναι παρά μια πορεία εκσυγχρονισμού και συγκεκριμενοποίησης των σημερινών ιδεολογικών αντιλήψεων που επικρατούν στο ΔΗΚΟ.Που θα πρεπει οπως είπαμε, να πληρεί τες εξης προϋποθέσεις.
 
1ο.Η προτεινόμενη ιδεολογική κατεύθυνση θα πρέπει να αποτελεί προέκταση της μέχρι σήμερα ιδεολογικής πορείας του κόμματος   
 
2ο.Θα πρέπει να συνταιριάζει με τους μελλοντικούς πολιτικούς στόχους του κόμματος
 
 ΚΑΙ 3ο.Θα πρέπει να εκφράζει τες ιδεολογικές πεποιθήσεις που επικρατούν (η είναι δυνατό να εμπεδωθούν) στο κόσμο που βρίσκεται στο χώρο, αλλά και στο χώρο που το κόμμα φιλοδοξεί να εκφράσει στο μέλλον.
  
Κατά την ιστορική ανάλυση της ιδεολογικής διαδρομής του ΔΗΚΟ , από την ίδρυση του
 μέχρι σήμερα , που έγινε στη διάρκεια της τελευταίας συνδιάσκεψης, μεταξύ άλλων,
επαναλάβαμε ότι το Δημοκρατικό Κόμμα ιδρύθηκε για να ενισχύσει τον Εθνάρχη Μακάριο
Με τον θάνατο του Μακαρίου ο πρόεδρος του ΔΗΚΟ Σπύρος Κυπριανού ανάλαβε
την προεδρία της Κυπριακής Δημοκρατίας που την διατήρησε για τα επόμενα δέκα χρόνια
Έτσι το ΔΗΚΟ βρέθηκε από τες πρώτες στιγμές της γέννησης του στη εξουσία. Αυτό ανάγκασε,
όπως είπαμε,το κόμμα να ακολουθήσει μια διαδικασία ιδεολογικής ανάπτυξης που να είναι 
απόλυτα συναρτιμένη με την πραγματική διακυβέρνηση του τόπου.Σε αυτά τα δέκα χρόνια ο
χαρακτήρας του κόμματος διαμορφώθηκε ,κυρίως εμπειρικά, μέσα απο την κυπριακή
πραγματικότητα.Η αδέσμευτη εξωτερική πολιτική του Αρχιεπισκόπου επιβεβαιώθηκε καί
συνεχίστηκε από τον πρόεδρο Κυπριανού.Το ΔΗΚΟ υιοθέτησε την ίδια γραμμή καί
οριοθέτησε τες ιδεολογικές του αντιλήψεις πέρα απο τον ιδεολογικό χώρο των δύο πόλων.
Εκανε έτσι πραγματικότητα την ιδέα της ύπαρξης του χώρου του κέντρου και ένωσε τον λαό
στην πιο δύσκολη φάση του Κυπριακού προβλήματος.
  
Παράλληλα σε όλους τους τομείς των διεθνών σχέσεων της Κύπρου με τα καθεστώτα και
της Δύσης και της Ανατολής , η κυβέρνηση Κυπριανού ανάπτυξε εξισορροπημένους δεσμούς.
  
Με το εμπόριο, τον τουρισμό, τες επιστημονικές γνώσεις, την πληροφόρηση και την πολιτιστική
επαφή γενικότερα η Κύπρος δέχτηκε επιδράσεις και από τα δύο στρατόπεδα στον ίδιο περίπου
βαθμό.Συνεπως και το Δημοκρατικό Κόμμα έχοντας μπροστά του,σαν κυβερνών κόμμα,μιά
αντικειμενική εικόνα της πραγματικότητας, ήταν φυσιολογικά σε θέση να δεχτεί και να απορρίψει
χωρίς δογματισμό και προκαταλήψεις,στοιχεία και ιδεολογικές αντιλήψεις και από τα δύο
καθεστώτα. Στην οικονομική πολιτική η κυβέρνηση, και κατ'έπέκταση το κόμμα, υιοθέτησε
το σύστημα της μικτής οικονομίας. Το σύστημα της μικτής οικονομίας δοκιμάστηκε και πέτυχε
στην Κύπρο.Οδήγησε την χώρα στην οικονομική πρόοδο και παρ'όλη την καταστροφή του '74
φτάσαμε τελικά σ'εκείνο που ονομάστηκε "οικονομικό θαύμα". Η υιοθέτηση του συστήματος
αυτού από το ΔΗΚΟ δεν υπήρξε αποτέλεσμα μιας τυχαίας επιλογής.Αντίθετα είναι το αποτέλεσμα
μιας καλά μελετημένης πολιτικής απόφασης, που λήφθηκε εχοντας υπ'οψιν τις επικρατούσες
οικονομικές συνθήκες και ανάγκες του λαού και του τόπου.Παράλληλα όμως, η απόφαση αυτή
αποτελεί μια συγκεκριμένη και ουσιαστική ιδεολογική επιλογή καθοριστικής σημασίας για την
διαμόρφωση της ιδεολογικής ταυτότητας του κόμματος.
 
 Στο σύστημα αυτό,όπως επαναλάβαμε και στη Συνδιασκεψη, είναι παραδεκτή η ιδιωτική
 πρωτοβουλία,ενώ ταυτόχρονα δίνει στο κράτος το ρόλο και την δυνατότητα να παρεμβαίνει
εκεί όπου είναι αναγκαίο.Στο καθαρά πολιτικό της πλαίσιο αυτή η αντίληψη είναι μια κατεξοχή σοσιαλ-
δημοκρατική θεώρηση, που αναπτύχθηκε σε καθεστώτα σοσιαλδημοκρατικά. Σε καθεστώτα όπου
γίνεται μια συνεχής μεταρρύθμιση του καπιταλιστικού συστήματος με την εισαγωγή σοσιαλιστικών
αρχών. Ακόμα σοσιαλδημοκρατική τακτική ήταν η δραστηριοποίηση του κράτους προνοίας
στην περίοδο της αποκατάστασης των προβλημάτων που επέφερε στον λαό μας η καταστροφή
του 1974. Που με την παράλληλη εφαρμογή μιας σοσιαλδημοκρατικής αντικυκλικής οικονομικής
πολιτικής με την ενθάρρυνση της κατανάλωσης,των επενδύσεων και την ένταση των δημοσίων
έργων και των κυβερνητικών επιδοτήσεων απέτρεψε τελικά την κρίση από το να θρέψει τον εαυτό της.
 
 
 
 
Με αυτά τα λίγα παραδείγματα αλλά και με άλλα σε τομείς που δεν αναφέραμε το ΔΗΚΟ,
οχι μόνο κινήθηκε σε μια κατευθυνση απόρριψης τοσο του καπιταλισμου οσο και του κομουνισμου,
 αλλά διεγραψε μια ιδεολογική πορεία κεντρώα μεν, αλλά που τα στοιχεία που την χαρακτήριζαν,
να ηταν αδιαμφησβητητα περισσοτερο σοσιαλδημοκρατικά παρα οτιδήποτε αλλο. Φαινεται
 ξεκάθαρα ότι στα πλαίσια της υιοθέτησης της πράγματι πλατιάς κεντρώας ιδεολογίας,
,εμπειρικά και πάλι το ΔΗΚΟ ,εδωσε τοσο σοσιαλδημοκρατικό χαρακτήρα ,ώστε σήμερα
η σοσιαλδημοκρατια να αποτελει την πιο φυσιολογική εκδοχή για το επόμενο ιδεολογικό βήμα
 του κόμματος.
 
 Σήμερα βρισκόμαστε μπροστα στον 21ο αιωνα ,στες συγχρονες κοινωνικές πραγμα-
τικότητες και μπροστα στη ένταξη μας στην ευρωπαική ένωση. Ολα αυτά μας υποχρεώνουν
να ανοίξομε τα ματια μας διάπλατα.Οι ιδεολογικές γενικότητες είναι κατι που πρέπει να αφησομε
στο παρελθόν.Σιγουρα η ιδεολογική είκονα που προτείνει το κόμμα, για τες σημερινές ανάγκες,δεν
είναι ουτε ολοκληρωμένη ουτε ενιαία συγκροτημένη.Αρκετα στοιχεία μπορεί να ειναι σοσιαλ-
δημοκρατικά. Αλλα βασίζονται στον φιλελευθερισμό ενώ πολλα είναι απροσδιόριστα.Οριστικά όμως
  το θεωριτικό της πλαίσιο παραμένει γενικό και αοριστο.Γι'αυτό η ανάγκη για συγκεκριμενοποίηση
 της ιδεολογιας μας είναι δοσμένη ,μέσα από τες αντικειμενικές κοινωνικές συνθήκες και τον τρομακτικό
ρυθμό, που αυτές διαμορφώνονται σήμερα μπροστά μας.
 
Στη σημερινή κυπριακή κοινωνία επικρατούν αναντίλεκτα συνθήκες που καθιστουν την ζωή του
συγχρονου πολιτη πιο πολύπλοκη παρά ποτέ. Το καινούργιο τοπίο χαρακτηρίζεται από αντίξοες
για τον μέσο πολίτη οικονομικές σχέσεις. Η εκρηκτική ροή της πληροφόρησης , η ισχυρή
διεύρυνση των μεθόδων επικοινωνίας, η ραγδαία άνοδος του μορφωτικού επιπέδου
και η τεχνολογική επανάσταση δεν μπορούν να μας κρατούν αδιάφορους. Όλα αυτά
 δημιουργούν νέες απαιτήσεις και αποζητούν καινούργιες μεθόδους επίλυσης και αντιμετώπισης
των σύγχρονων προβλημάτων των πολιτών.
  
Επίσης η θέληση του Κυπριακού Λαού για την ένταξη της Κύπρου στη Ευρωπαϊκή Ένωση
είναι δεδομένη. Δεδομένο όμως είναι και το γεγονός ότι η προοπτική αυτή αναπόφευκτα θα
επιβαρύνει επιπλέον την πιο πάνω εικόνα. Γιατί η εναρμόνιση αλλά και περισσότερο η ένταξη
 στην Ευρώπη του 21ου αιώνα ασφαλώς προϋποθέτει άλματα μετεξέλιξης της κυπριακής κοινωνικής
πραγματικότητας. Γεγονός που οριστικά στενεύει τα περιθώρια πειραματισμών και επιτείνει
την ανάγκη για συγκεκριμένες και σύγχρονες πολιτικές και συνεπώς ιδεολογικές αντιλήψεις.
Εκεί τα πράγματα σε ότι αφορά την κεντρώα ιδεολογία είναι αρκετά πιο προχωρημένα και
διαφορετικά.Οι ιδεολογικές αντιπαραθεσεις έχουν περάσει τα σύνορα των μελών κρατών της ένωσης
και προεκτείνονται οργανωμένα μέχρι το ευρωκοινοβούλιο. Υπάρχουν και εκεί οι δυνάμεις που
 βρίσκονται σε διαφωνία τόσο με την καπιταλιστική όσο και με την κομουνιστική επιλογή. ΟΜΩΣ,
 οι θέσεις και οι προτάσεις τους καθορίζονται μέσα από συγκεκριμένες ιδεολογικές θεωρήσεις
 βασισμένες σε σύγχρονες επιστημονικές αντιλήψεις και μεθόδους. Η δική μας παρουσία εκεί, κάτω
από τα σημερινά δεδομένα, με την πλατιά ιδεολογική έννοια του κέντρου, θαταν ατυχής μια και η
έννοια αυτή του κέντρου δεν υπάρχει. Αντίθετα μια άλλη, σύγχρονη κεντρώα ιδεολογία , η κεντρώα
σοσιαλδημοκρατική ιδεολογία έχει τεράστια απήχηση και αποτελεί την πρώτη δύναμή στο
ευρωκοινοβούλιο. Και επιτρέψετε μου να θυμίσω τις λεπτές σχέσεις που έχουμε να
αντιμετωπίσουμε εκεί σαν Κύπρος όσον αφορά το Κυπριακό πρόβλημα.
  
Είναι πέρα από σαφές ότι η ώρα για να ξεκινήσει σιγά σιγά η οριοθέτηση μιας σύγχρονης Ευρωπαϊκής
 ιδεολογίας για το Δημοκρατικό Κόμμα έχει φθάσει.Συνειδητοποιόντας πλήρως τες νέες αλλά
και συνάμα δύσκολες συνθήκες, το κόμμα πρέπει να απαντήσει στην πρόκληση. Επιβάλλεται
να βρούμεόλη την αναγκαία πολιτική δύναμη να διακηρύξομε την πρόθεση μας αλλά και ταυτόχρονα
να ξεκινήσομε μια μεγαλεπήβολη διαδικασία αναζήτησης και εντοπισμού μιας σύγχρονης και
συγκεκριμένης ιδεολογικής επιλογής ικανής να εξοπλίσει το κόμμα αποφασιστικά στην επίτευξη των
μελλοντικών του στόχων. Πρεπει να συνεχίσομε την γνώριμη για μας πρακτική της μόνιμης ιδεολογικής μετεξελιξης
ωστε να μπορέσει το κόμμα να ανταποκριθεί αποφασιστικά καί εγκαιρα στα σύγχρονα προβλήματα
των πολιτών αλλα να επιτευχθει και το ιδεολογικο συνταιριασμα με την ευρωπαική πραγματικότητα
Μια τακτική ιδεολογικής μετεξελιξης που ξεκινα απο την ιδρυση του κόμματος με την τότε κεντροδεξιά
τοποθέτηση που προχώρησε αργότερα στην καθαρή κεντρώα επιλογή. Στα πλαίσια αυτής
της τακτικής το ΔΗΚΟ σήμερα οφείλει και πρέπει να προχωρίσει στο επόμενο βήμα.   Στην
 συγκεκριμενοποίηση και μετεξέλιξη  του κεντρώου του χαρακτήρα.
 
 Αυτή μας ακριβώς την πρόθεση είναι που διατυπώνεται στη Διακήρυξη Ιδεολογικών Προθέσεων
που ζητούμε σήμερα να εγκρινει το παρον συνέδριο. Προκειται για μια ιστορική απόφαση
ιδεολογικού εκσυγχρονισμου του κόμματος. Που ασφαλώς δεν θα τελειώσει απλώς καί μόνο
εγκρίνοντας ένα εγγραφο. Αντίθετα με την διακήρυξη αυτή εκφράζεται στο παρόν στάδιο μόνο η
πρόθεση μας για να ακολουθήσομε την πορεία αυτή. Μια πορεία που θα χρειαστει να επανέλθομε
πολλές φόρες, αλλωτε για να την διαφοροποιήσομε και άλλωτε για να την διορθώσομε η να της
αναιρέσομε στοιχεια. Μια πορεία που σίγουρα θα παρακολουθούμε συνεχώς και κάθε τόσο
θα εκσυγχρονίζομε ανάλογα με τες συνθήκες που θα επικρατούν.. Αλλωστε αυτή είναι καί η γενι-
κότερη φιλοσοφία της σοσιαλδημοκρατίας. Ο συνεχείς εκσυχρονισμος καί η ευελιξια προσαρμογής
στες αντικειμενικές συνθήκες που εκάστοτε επικρατουν στην κοινωνία γενικότερα.
 
 Πρόκειται για μια αυστηρά ανθρωποκεντρική ιδεολογία που θεμελειώνεται πάνω στο γεγονος
ότι οι ανθρωπινες κοινωνίες βρισκονται μονιμα σε μια κατασταση εξελιξης.Συνειδητοποιοντας
 τον δυναμισμό καί τες επιλογες που ανοιγονται από αυτη την πραγματικότητα, η σοσιαλδη-
μοκρατική ιδεολογια προτείνει   μια κοινωνια ισοτιμίας και αλληλεγγυης, χωρίς εκμετάλευση
 και καταπίεση των αδυνάτων,αποζητώντας ενα συλλογικό προσδιορισμό του κοινού
 μελλοντος. Οπου περα απο τα ιδιαιτερα συμφέροντα των ατόμων και των ομάδων και πάνω
απο την λογική του κερδους, θετει τις θεμελιωδεις κοινωνικές αρχές: ισότητα ,αξιοπρέπεια,
δυνατότητα αυτοπραγμάτωσεις του κάθε ανθρώπου. Θέλει το κόμμα να διακατέχεται
απο μια ευελιξία στην προσαρμογή και αντιμετώπιση των συνθηκών όπως αυτές διαμορφώ-
νονται και επικρατουν γύρω του. Ωστε να επιδιώκει τον εκσυγχρονισμό της κοινωνίας, αλλά
 και τον αυτοεκσυγχρονισμό του ιδίου του κόμματος. Ετσι στη πορεία η σοσιαλδημοκρατία
 βρίσκεται συνεχώς σε μια διαδικασία ιδεολογικού εκσυγχρονισμού. Διαπιστώνει τις αντιθέσεις
καί τες ανισοτητες της κοινωνίας καί προτεινει σαν αντίδοτο τον δρόμο των δημοκρατικών
μεταρυθμισεων.Ειναι δηλαδή μια ρεφορμιστική ιδεολογία, που σαν πρώτο εργάλείο της
 θέλει την τακτική των εκσυγχρονιστικών νομοθετικών μεταρυθμίσεων και σαν
δευτερο εργαλείο χρησημοποιεί τον κρατικό παρεμβατισμο, με πλήρη σεβασμό όμως στην
ιδιωτική πρωτοβουλία καί στην ελευθερία καί αξιοπρέπεια του ατόμου. Επιδιώκει μεν ένα
σημαντικό ρόλο για το κράτος, με δυνατότητες παρέμβασης καί σχεδιασμού της
 οικονομίας, όμως το πόσο, δηλαδή σε ποιο βαθμό χρησιμοποιεί το εργαλείο αυτό, είναι
 κάτι που αποφασίζεται ανάλογα με τους γενικώτερους πολιτικούς στόχους καί επιδιώξεις που
 απορρέουν από τες δεδομένες κοινωνικές οικονομικές και πολιτικές συνθήκες,που εκάστοτε
 επικρατούν, και την σχετική πολιτική πρακτική, που το κάθε σοσιαλδημοκρατικό κόμμα θελει να
 ακολουθήσει. Παράλληλα η σοσιαλδημοκρατική αντίληψη επιμένει με πάθος στην ύπαρξη
 ισχυρού κράτους προνοίας με αυξημένες κοινωνικές δαπάνες και παροχές. Με μόνιμο στόχο
 την ανατροπή των προνομίων καί ανισοτήτων της κοινωνίας. Οπου το ιδεολογικό όραμα
επιτελειται μεσα απο μια εξελικτική διαδικασία , που όσο περισσότερο προβάλλει η
 ΣΟΣΙΑΛΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ το πρόσωπο της, τόσο αυξανονται οι πιθανότητες υλοποίησης των
 πολιτικών μεταρυθμίσεων, μέσα απο όπου η δημοκρατία είναι συνάμα και το μεσο και ο σκοπός.
  
Είναι το μέσο για την τελική
 καθολική εφαρμογη της δημοκρατιας στο συνολο της κοινωνικής ζωης.
  
Βέβαια στην διακηρυξη που πρόκειται να εγκρίνομε θα είδατε ότι περα από αυτα που
αναφέραμε ήδη πιο πανω , δηλαδή την εκφραση της ιδεολογικής μας πρόθεσης αλλα και την περιγραφή του ιδεολογικού πλαισίου
της σοσιαλδημοκρατίας, αναφέρονται επίσης καί κάποια πρακτικά μετρα. Μέτρα
πουέχουν να παίξουν ενα ουσιαστικό ρόλο στην όρθή και τεκμιριωμένη εναρξη
αυτής της μεγαλεπιβολης διαδικασιας, της συγκεκριμενοποίησης και μετεξελιξης
της ιδεολογίας του Δημοκρατικού Κόμματος. Οπου το κλειδί είναι ο διαλογος. Γιατί
οι ιδεολογικές αντλήψεις δεν παίρνονται από εγχειρίδια και εφαρμόζονται. Αντίθετα
 διαμορφώνονται, εκσυχρονίζονται και ερμηνέυονται δημοκρατικά μέσα απο
 ανοικτό διαλογο.Μεσα απο εσσωκομματικό διαλογο, τόσο μεταξυ των οργάνων του
 κόμματος όσο και με την βάση. Αλλα καί με διάλογο προς τα έξω. Με δυνάμεις ιδεολογικά
 συγγενής και εντός αλλά και εκτος Κύπρου. Αυτός είναι ο ορθός και ο μοναδικός
δρόμος για την τεκμιριωμένη και ζωντανή διαμόρφωση της σοσιαλδημοκρατικής
ιδεολογίας.
  
Συναγωνιστές/στριες
 
Η Διακήρυξη που εχομε σήμερα μπροστα μας, όπως προανέφερα, πρόκειται
για μια ιστορική απόφαση, που στόχο εχει την εναρξη μιας πορείας ιδεολογικής
συγκεκριμενοποίησης καί ολοκλήρωσης του Κυπριακού πολιτικού χώρου του κέντρου
Επίσης αυτή η κατέυθυνση σίγουρα αν τελικά επιτευχθει, θα εξυπηρετήση πλήρως και
το ιδεολογικό συνταίριασμα του ΔΗΚΟ με την ευρωπαική πραγματικότητα,Βεβαια
θαναι μια δύσκολή πορεία που όμως υπόσχεται πολλα. Γιατι όπως είπα καί απο
το βήμα της τελευταίας Παγκυπριας Συνδιασκεψης του Κόμματος, καί με αυτό
τελειώνω:
  
Η Σοσιαλδημοκρατια είναι μια κεντρώα ιδεολογική άποψη με ένδοξο ιστορικό παρελθόν,
πολυδιάστατο σύγχρονο παρόν, αλλά καί πανω από ολα με τεράστιες φιλοδοξίες για το
μέλλον, που μπορεί αναμφίβολα καί εμας ,να μας καταστήσει πάνοπλους για την αντιμετώπιση

της ιδεολογικής πρόκλησης του μέλλοντος, αλλα και για μια ουσιαστική συμμετοχη στη Ευρώπη του 21ου αιώνα.



Εισήγηση για την ιδεολογική διακήρυξη - Έκτακτο ΠΑγκύπριο Συνέδριο 14 Ιούνη 1998 - από τον ΒΓΓ του ΔΗΚΟ Χρίστο Μέση.



Δημιούργημα της: Dynamic Works

Ισχυς από: EasyConsole