Όλοι μας βιώνουμε τις αυξομειώσεις των τιμών του πετρελαίου και τα αποτελέσματα των κλιματικών αλλαγών. Ειδικότερα, η υπερθέρμανση του πλανήτη είναι πλέον ορατή και κανείς δεν μπορεί να την αρνηθεί. Έχει πια επιβεβαιωθεί από τη διεθνή επιστημονική κοινότητα με συντριπτικά επιστημονικά στοιχεία ότι η οφειλόμενη στις ανθρώπινες δραστηριότητες μεταβολή του κλίματος της γης έχει ήδη ξεκινήσει και δεν φαίνεται να είναι αναστρέψιμη. Βασική αιτία είναι η χρήση του πετρελαίου και οι συνεπακόλουθες εκπομπές από την καύση του και ειδικότερα, του διοξειδίου του άνθρακα.

Οι τιμές του πετρελαίου μπορεί να βρίσκονται σε σχετικά χαμηλά επίπεδα (περίπου $50 το βαρέλι) όμως σύντομα θα αρχίσουν ξανά την ανοδική τους πορεία δίνοντας τεράστιο πλήγμα στις οικονομίες χωρών που εξαρτώνται από αυτό. Επίσης, η ενεργειακή ανασφάλεια λόγω των πολεμικών συρράξεων και της πολιτικής έντασης στις περιοχές που αντλείται το πετρέλαιο έχει φέρει σοβαρότατη ανασφάλεια στην αναπτυξιακή πορεία της ανθρωπότητας. Με αυτά τα σύντομα και ενδεικτικά ζοφερά δεδομένα που αναφέρθηκαν, εύλογα προβάλλει η ανάγκη μιας διαφορετικής παραγωγής και διανομής ενέργειας. Σημαντική συμβολή σε αυτά τα ενεργειακά αδιέξοδα δίνει σήμερα η αξιοποίηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και ειδικότερα η αιολική ενέργεια, δηλαδή η ενέργεια από τον άνεμο. Επιτρέψτε μου να υπενθυμίσω μερικές άλλες ανανεώσιμες πηγές ενέργειας που είναι η ηλιακή, η γεωθερμία, η βιομάζα και η εκμετάλλευση της υδραυλικής ενέργειας του νερού.

Με όλα τα δεδομένα που έχουμε σήμερα, η εγκατάσταση ανεμογεννητριών σε αιολικά πάρκα, μετά από την κατάλληλη μελέτη, σύμφωνα με τα διεθνή δεδομένα μόνο θετικά αποτελέσματα μπορεί να φέρει.

Ως ενδεικτικά παραδείγματα για τα οφέλη, αναφέρεται ότι:

1.     Από την παραγωγή μιας κιλοβατώρας με ανεμογεννήτριες αποφεύγεται η καύση 0,2 λίτρων πετρελαίου. Αυτό σημαίνει ότι, η ενέργεια που τροφοδοτεί ανά έτος ένα αιολικό πάρκο ισχύος 10 MW ισοδυναμεί κατά μέσο όρο με 10.000 τόνους πετρελαίου. Δηλαδή, αν θεωρήσουμε ότι, στο δίκτυο της ΑΗΚ στην Κύπρο μπορεί να διεισδύσει ισχύς της τάξης των περίπου 300 MW, αυτό απλά σημαίνει ότι μπορούν να εξοικονομηθούν μέχρι και 300.000 τόνοι πετρελαίου!

2.     Κάθε κιλοβατώρα ηλεκτρικής ενέργειας που παράγεται από τον άνεμο, αποτρέπει κατά μέσο όρο την έκλυση ενός κιλού διοξειδίου του άνθρακα, του βασικότερου αερίου του θερμοκηπίου. Αποφεύγεται επίσης, η έκλυση αριθμού άλλων επικινδύνων ρύπων.

3.     Σε σχέση με τις συμβατικές εγκαταστάσεις (π.χ. πετρελαϊκοί σταθμοί), οι ανεμογεννήτριες καταλαμβάνουν πολύ λιγότερο χώρο. Επίσης, η γη του αιολικού πάρκου μπορεί να εξακολουθήσει να έχει την ίδια χρήση.

4.     Η εγκατάσταση ενός MW ανεμογεννητριών δημιουργεί κατά μέσο όρο 18 εργατοέτη, που αφορούν τη μελέτη, την κατασκευή, την συντήρηση και εποπτεία του αιολικού πάρκου. Σε αντίθεση, οι συμβατικές τεχνολογίες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας (π.χ. μαζούτ) αντιστοιχούν μόνο σε 8 εργατοέτη ανά MW. Επιπλέον, οι επενδύσεις σε αιολική ενέργεια αποτελούν εφικτή και βιώσιμη κίνηση για ένα μικρομεσαίο επενδυτή και μπορούν να τονώσουν την τοπική βιομηχανία καθώς και τον κατασκευαστικό κλάδο.

5.     Οι ανεμογεννήτριες αποτελούν διεσπαρμένη πηγή ενέργειας και μπορούν να ενισχύσουν τοπικά το ηλεκτρικό δίκτυο. Παράλληλα αυτό σημαίνει ότι, με τις ανεμογεννήτριες υπάρχουν τοπικά μειωμένες απώλειες μεταφοράς διότι η ενέργεια παράγεται κοντά στην κατανάλωση.

6.     Το 2% των ετήσιων εσόδων από τη λειτουργία ενός αιολικού πάρκου θα πηγαίνει στην Τοπική Αρχή, στα χώματα της οποίας φιλοξενείται.

Πρώτιστης σημασίας ανάγκη είναι η εκπόνηση και αξιολόγηση της κατάλληλης περιβαλλοντικής μελέτης για κάθε συγκεκριμένη περιοχή με σκοπό να εντοπιστούν πιθανά μειονεκτήματα ή προβλήματα από την εγκατάσταση του αιολικού πάρκου. Βασικός στόχος της μελέτης είναι η ελαχιστοποίηση της επίδρασης στην πανίδα και χλωρίδα της περιοχής.

Η προώθηση της παραγωγής ενέργειας από ΑΠΕ αποτελεί περιβαλλοντική και ενεργειακή προτεραιότητα υψίστης σημασίας για τη χώρα μας. Η προτεραιότητα αυτή θα πρέπει να λαμβάνεται καθοριστικά υπόψη σε περιπτώσεις στάθμισης με άλλες προτεραιότητες, δεδομένης και της σημαντικής συμβολής των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας στην τοπική, ισόρροπη και βιώσιμη ανάπτυξη και στη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Ιδιαίτερα, τα αιολικά πάρκα που αξιοποιούν την αιολική ενέργεια, αποτελούν μια εξαιρετική ευκαιρία για την ανάπτυξη οικολογικά και κοινωνικά συμβατών οικονομικών δραστηριοτήτων στον τομέα της ενέργειας, με σημαντικά οφέλη για το κράτος, τις τοπικές αρχές και κοινωνίες και βέβαια για το φυσικό περιβάλλον από τη στιγμή που προηγούνται του έργου και αξιολογούνται όλες οι απαραίτητες από τη νομοθεσία μελέτες.

Αν μέχρι το τέλος του 2010 έχουμε εγκατεστημένη ισχύ 175 MW από αιολικά πάρκα, η εκτιμώμενη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας για τη χρονιά του 2011 θα είναι 438.953 MWh. Με την αυτή την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας, η εκτιμώμενη μείωση των ρύπων του διοξειδίου του άνθρακα θα είναι 241.424 t/CO2. Η αντίστοιχη εξοικονόμηση ξένου συναλλάγματος από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από ανανεώσιμη πηγή (άνεμο) και όχι συμβατικά καύσιμα εκτιμάται στα $50,2 εκατομμύρια για το έτος 2011. Σκεφτείτε σε τι θέση θα είναι η Κύπρος αν όλα τα πιο πάνω οφέλη από τα αιολικά πάρκα δεν εφαρμοστούν μέχρι το 2010 και αυτόματα δεν φανούμε συνεπείς στους στόχους που έχει θέσει η ΕΕ για κάλυψη του 6% των αναγκών μας. Σε συνέχεια του νέου σχεδίου για το καθορισμό του τιμολογιακού πλαισίου για τις ΑΠΕ που έχει εγκριθεί από το Υπουργικό Συμβούλιο στις 30/12/08 αναμένουμε το συντομότερο δυνατό την Ευρωπαϊκή Ένωση και συγκεκριμένα το Τμήμα Ανταγωνισμού (DG Competition) να το επικυρώσει για να μπορούμε να ξεκινήσουμε άμεσα υλοποίηση των έργων.

Κλείνοντας, τονίζουμε ότι ο Ευρωπαϊκός Σύνδεσμος Αιολικής Ενέργειας (EWEA), έχει καθιερώσει και συντονίζει την «Ευρωπαϊκή ημέρα ανέμου» στις 15 Ιουνίου. Στόχος της γιορτής αυτής είναι η ευαισθητοποίηση των αρμοδίων και του κοινού στην αιολική ενέργεια και τις δυνατότητες του ανέμου.

Χρίστος Τσίγκης

Λευκωσία, Μάιος 2009